- హనుమాన్ జీ విగ్రహం ఎందుకు కదలడం లేదు?
- ఉజ్జయిని ‘ఖడే హనుమాన్’ వివాదం వెనుక అసలు నిజాలివే!
- సింహస్థ కుంభమేళా 2028 రోడ్డు విస్తరణ పనుల్లో వెలుగుచూసిన ఆసక్తికర అంశం..
- విగ్రహం వెనుక శాస్త్రీయ, పురాతత్వ ఆధారాలు..
ఉజ్జయిని,ఏపీబీ న్యూస్: మధ్యప్రదేశ్లోని ఆధ్యాత్మిక నగరమైన ఉజ్జయినిలో ‘ఖడే హనుమాన్’ (నిలబడి ఉన్న ఆంజనేయ స్వామి) విగ్రహ విస్థాపన అంశం ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలోనూ, దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. రోడ్డు విస్తరణ పనుల్లో భాగంగా ఆలయ నిర్మాణాన్ని తొలగించినప్పటికీ, ప్రధాన హనుమంతుని విగ్రహం మాత్రం కదలడం లేదని, ఇది ఒక ‘దైవిక అద్భుతం’ (చమత్కారం) అని సామాజిక మాధ్యమాల్లో విస్తృతంగా ప్రచారం జరుగుతోంది. అయితే, దీని వెనుక ఉన్న సాంకేతిక, పురాతత్వ కారణాలను నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
వివాదం – నేపథ్యం
ఉజ్జయినిలో జరగనున్న ‘సింహస్థ కుంభమేళా 2028’ ఏర్పాట్లలో భాగంగా కంటేల్ చౌరహా నుండి ఛత్రీ చౌక్ వరకు రహదారి విస్తరణ పనులను స్థానిక నగరపాలక సంస్థ (మున్సిపల్ కార్పొరేషన్) చేపట్టింది. ఈ మార్గంలో ఉన్న సతీ గేట్ వద్ద సుమారు 170 సంవత్సరాలకు పైగా ప్రాచీన చరిత్ర కలిగిన ‘ఖడే హనుమాన్’ ఆలయం ఉంది.
రోడ్డు విస్తరణ కోసం ఆలయ నిర్మాణాన్ని, గర్భగుడిని అధికారులు తొలగించారు. కానీ 8 అడుగుల ఎత్తున్న ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహాన్ని వేరే చోటికి సురక్షితంగా తరలించేందుకు (విస్థాపన) క్రేన్లు, భారీ యంత్రాలు ఉపయోగించినప్పటికీ విగ్రహం జరగలేదు. దీంతో స్థానిక భక్తులు దీనిని స్వామివారి అద్భుతంగా భావిస్తూ పూజలు తీవ్రతరం చేశారు.
నిపుణులు మరియు పురాతత్వ అధికారుల వివరణ
ఈ పరిణామంపై విక్రమ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పురాతత్వ నిపుణుడు ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ రమణ్ సోలంకీ మరియు స్థానిక మున్సిపల్ అధికారులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం:
సాంకేతిక & పురాతత్వ విశ్లేషణ:
లోతైన పునాది (Deep Foundation): ఈ విగ్రహం భూమి ఉపరితలంపై కేవలం 8 అడుగులు కనిపిస్తున్నప్పటికీ, దీని పునాది (బేస్) భూమిలో చాలా లోతుగా, అతి బలమైన రాతి పొరలతో అనుసంధానమై ఉంది.
బసాల్ట్ రాయి (Basalt Stone): విగ్రహాన్ని మాల్వా ప్రాంతంలో లభించే అత్యంత బలమైన ‘బెసాల్ట్’ రాతితో చెక్కారు.
పరామార కాలం నాటి శైలి: విక్రమాదిత్యుని కాలం లేదా పరమార్ రాజు భోజుని (1000 ఏళ్ల క్రితం) నాటి శిల్పకళా సాంప్రదాయాలకు ఇది దగ్గరగా ఉందని భావిస్తున్నారు.
ఖండించే ప్రమాదం: విగ్రహంపై శతాబ్దాలుగా సిందూరం దట్టంగా పేరుకుపోవడం వల్ల లోపల చిన్న చిన్న చీలికలు ఉండే అవకాశం ఉంది. విగ్రహాన్ని బలవంతంగా లాగితే అది విరిగిపోయే/ఖండించబడే ప్రమాదం ఉన్నందున అధికారులు తొందరపాటు చర్యలు నిలిపివేశారు.
ప్రశాంత వాతావరణంలో సంప్రదింపులు
విగ్రహం దెబ్బతింటే భక్తుల భావోద్వేగాలు దెబ్బతింటాయని విశ్వహిందూ పరిషత్ (VHP) మరియు స్థానిక పూజారులు స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం ఆర్కియాలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) మరియు పురాతత్వ శాఖ నిపుణుల సమక్షంలో ‘గ్రౌండ్ స్కాన్’ సాంకేతికత ద్వారా విగ్రహం పునాదిని పరిశీలించి, ఎటువంటి నష్టం వాటిల్లకుండా శాస్త్రీయ పద్ధతిలో విస్థాపన చేసేందుకు అధికారులు చర్యలు వేగవంతం చేశారు.
