వాషింగ్టన్/టెహ్రాన్, ఏపీబీ న్యూస్: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ విదేశీ విధానంలో మరోసారి తనదైన ‘అన్ ప్రెడిక్టబుల్’ (ఊహించని) శైలిని ప్రదర్శిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలకడమే లక్ష్యంగా, ఇరాన్తో యుద్ధాన్ని నిలిపివేసేందుకు ఆయన సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సంకేతాలు అందుతున్నాయి. అయితే, ఇందులో అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో 20 శాతానికి పైగా వాటా ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేతపై ఆయన మెతక వైఖరి అవలంబిస్తున్నారనే వార్తలు రావడం.
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత ఏంటి?
పర్షియన్ గల్ఫ్ మరియు ఒమన్ గల్ఫ్ మధ్య ఉన్న ఈ చిన్న జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు గుండెకాయ వంటిది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఇరాక్ వంటి దేశాల నుండి చమురు ఈ మార్గం ద్వారానే ప్రపంచ మార్కెట్కు చేరుతుంది.
- సాధారణంగా ఈ జలసంధి మూసివేత అంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం.
- గతంలో అమెరికా ఏనాడూ ఈ మార్గం మూసివేతను సహించలేదు. కానీ, ఇప్పుడు ట్రంప్ “యుద్ధం ముగింపు” అనే పెద్ద లక్ష్యం కోసం దీనిని తాత్కాలికంగా పట్టించుకోకపోవచ్చనే ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి.
ట్రంప్ ఆలోచన వెనుక కారణాలు:
- అమెరికా ఫస్ట్ – నో మోర్ వార్స్: తన ఎన్నికల ప్రచారంలో ఇచ్చిన హామీ ప్రకారం అమెరికాను అనవసర యుద్ధాల నుంచి బయటపడేయాలని ట్రంప్ భావిస్తున్నారు.
- అమెరికా ఇంధన స్వయంసమృద్ధి: అమెరికా ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తిదారుగా ఎదిగింది. దీనివల్ల హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల కలిగే నష్టం గతంలో కంటే అమెరికాపై తక్కువగా ఉండవచ్చని ఒక విశ్లేషణ.
- డీల్ మేకింగ్: ఇరాన్పై గరిష్ట ఒత్తిడి (Maximum Pressure) తీసుకురావడం కంటే, ఒక ఒప్పందానికి రావడం ద్వారా మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతిని నెలకొల్పాలని ఆయన యోచిస్తున్నారు.
విశ్లేషణ: “చమురు సెగలు.. శాంతి ఆశలు”
ట్రంప్ తీసుకుంటున్న ఈ నిర్ణయం ఒక రకంగా ‘డబుల్ ఎడ్జ్ స్వోర్డ్’ (రెండంచుల ఖడ్గం) వంటిది. యుద్ధం ముగిస్తే ప్రపంచానికి శాంతి చేకూరుతుంది, కానీ హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడితే భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల భారం విపరీతంగా పెరుగుతుంది. ఇరాన్ ఈ జలసంధిని అడ్డం పెట్టుకుని బ్లాక్ మెయిల్ చేసే అవకాశం ఇచ్చినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు. ట్రంప్ తన ‘డీల్ మేకింగ్’ నైపుణ్యంతో చమురు ధరలను పెరగకుండా యుద్ధాన్ని ఎలా ఆపుతారో వేచి చూడాలి.
