హైదరాబాద్, ఏపీబీ న్యూస్: ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్-అమెరికా యుద్ధం కారణంగా ఏర్పడిన Strait of Hormuz మూసివేత భారతదేశం LPG దిగుమతులను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. కమర్షియల్ గ్యాస్ సరఫరా ఆగిపోవడంతో హైదరాబాద్తో పాటు ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నైలలో హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు మూతపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ముంబైలో ఇప్పటికే 20 శాతం హోటళ్లు మూసివేశారు. గ్యాస్ సరఫరా జరగకపోతే మరో రెండు రోజుల్లో 50 శాతం హోటళ్లు మూతపడతాయని ముంబై హోటల్స్ అసోసియేషన్ AHAR హెచ్చరించింది.
హైదరాబాద్ పరిస్థితి: రమజాన్లో తీవ్ర ప్రభావం
తెలంగాణకు నెలకు 7 నుండి 7.5 లక్షల కమర్షియల్ LPG సిలిండర్లు అవసరం. కానీ అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసు తెగిపోవడంతో అందుబాటు తగ్గిపోయింది. ప్రైవేట్ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూటర్ల దగ్గర కేవలం రెండు-మూడు రోజుల నిల్వలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ చమురు సంస్థల దగ్గర ఎనిమిది నుండి పది రోజుల నిల్వలు ఉన్నాయి.. అవి ముందుగా ఆసుపత్రులు, హాస్టళ్లు, విశ్వవిద్యాలయాలకు కేటాయిస్తున్నారు.
ఇది రమజాన్ నెల కావడంతో హైదరాబాద్లో పరిస్థితి మరింత జటిలంగా ఉంది. ఇఫ్తార్, సెహ్రీ సమయాల్లో ఆహారం అందించే హోటళ్లు, ఫుడ్ స్టాల్స్కు గ్యాస్ సరఫరా లేకపోవడంతో కొందరు హోటల్ యజమానులు కట్టెలు, డీజెల్, విద్యుత్ స్టవ్లు వాడటానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.
ముంబై: 20% మూత, 50% ముప్పు
ముంబైలో ఆదివారం నుండి కమర్షియల్ LPG సరఫరా నిలిచిపోయింది. ఇప్పటికే 20 శాతం హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు మూతపడ్డాయి. దాదర్, అంధేరి, మాటుంగా వంటి ప్రాంతాల ప్రసిద్ధ రెస్టారెంట్లు నెమ్మదిగా వండే ఆహారం తీసేసి, మెనూ తగ్గించాయి. కొన్ని చోట్ల ₹1,750 కమర్షియల్ సిలిండర్ బ్లాక్ మార్కెట్లో ₹1,950కి అమ్ముతున్నారు.
బెంగళూరు: మార్చి 10 నుండి మూసివేత
బెంగళూరు హోటల్స్ అసోసియేషన్ సోమవారం ప్రకటన జారీ చేసి మంగళవారం (మార్చి 10) నుండి హోటళ్లు మూసివేస్తున్నామని తెలిపింది. వేలాది రోజువారీ కూలీలు, విద్యార్థులు, వృద్ధులు, ఆసుపత్రి రోగులు ఆహారం కోసం హోటళ్లపై ఆధారపడతారు.. వారందరికీ ఇబ్బంది తప్పదని హెచ్చరించింది. కర్నాటక CM సిద్ధరామయ్య కూడా ఈ సంక్షోభంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ కేంద్రాన్ని తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.
చెన్నై: PM మోడీకి లేఖ
చెన్నై హోటల్స్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు M. రవి మార్చి 9న PM నరేంద్ర మోడీకి లేఖ రాశారు. ఆసుపత్రులు, IT పార్కులు, కళాశాల హాస్టళ్లు, రైలు ప్రయాణికులు సహా లక్షలాది మంది ఆహారం కోసం హోటళ్లపై ఆధారపడతారని, LPG సరఫరా ఆగిపోతే ఈ సేవలన్నీ నిలిచిపోతాయని హెచ్చరించారు. FHRAI (Federation of Hotel and Restaurant Associations of India) కూడా పెట్రోలియం మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరికి లేఖ రాసి తక్షణ జోక్యం కోరింది.
Strait of Hormuz మూసివేత: మూల కారణం
భారత్ మొత్తం LPG అవసరాల్లో 62 శాతం దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇందులో 85-90 శాతం సౌదీ అరేబియా, కతార్ వంటి పర్షియన్ గల్ఫ్ దేశాల నుండి Strait of Hormuz మార్గంలో వస్తుంది. మార్చి 1 నుండి ఇరాన్ ఈ జలసంధిని మూసివేయడంతో భారత్ LPG దిగుమతులు తీవ్రంగా తగ్గిపోయాయి. ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా అమెరికా, రష్యా నుండి LPG తెప్పించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి కానీ వాటికి సమయం పడుతోంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు
మార్చి 5న పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ Essential Commodities Act 1955 కింద అత్యవసర అధికారాలు ప్రయోగించింది. దేశీయ రిఫైనరీలకు LPG ఉత్పత్తి పెంచమని ఆదేశించింది. గృహ వినియోగదారులకు ముందు సరఫరా చేయాలని నిర్ణయించింది. Hoarding, black marketing నిరోధించేందుకు 25 రోజుల inter-booking period విధించింది. హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లకు LPG సరఫరా పునరుద్ధరణపై నిర్ణయం తీసుకేందుకు మూడు OMC అధికారులతో కమిటీ ఏర్పాటు చేసింది.
కేంద్రం హెచ్చరిక: గృహ వినియోగ 14.2 kg సిలిండర్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.. డెలివరీ ఆలస్యం అవుతోందే తప్ప shortage లేదు. కమర్షియల్ సిలిండర్లు మాత్రమే తాత్కాలికంగా పరిమితమయ్యాయి.
విశ్లేషణ: ఒక విదేశీ యుద్ధం భారతదేశంలో ఒక హోటల్ వంటగది మూయించే స్థాయికి చేరుకోవడం.. ఇది భారత ఇంధన భద్రత వ్యవస్థలో నున్న రంధ్రాలను బట్టబయలు చేసింది. LPG దిగుమతుల్లో 60 శాతానికి పైగా ఒక్క Strait of Hormuz మార్గంపై ఆధారపడటం వ్యూహాత్మక తప్పు. కేంద్రం గృహ వినియోగదారులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం సరైనదే.. కానీ హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు కూడా లక్షలాది మంది ఆహార భద్రతకు కీలకమైనవి. తక్షణ పరిష్కారం: అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, రష్యా నుండి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా LPG దిగుమతి వేగవంతం చేయాలి. దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం: భారత్లో LPG వినియోగాన్ని తగ్గించి సోలార్, PNG వంటి ప్రత్యామ్నాయాలకు మారే ప్రణాళిక అవసరం.
